Bu hafta bisiklete binen kişilerde yine çok sık görülen ama az konuşulan başka bir sorundan bahsedeceğim; ayak ve ayak bileği sorunları…

Günlük hayatımız için ayaklarımız çok önemlidir; günün hemen her saatinde aktiftirler, dik ve dengede durmamızı, hareket etmemizi sağlar, vücut ağırlığını taşırlar. 

Ayaklarda 26 kemik, 33 eklem, çok fazla sayıda tendon, ligament ve kas bulunur.

ayak kemikleri ile ilgili görsel sonucu

Ayağın duyusal sinirleri çeşitlidir ve bisiklette gelişen ayak ile ilgili ağrılarda önemlidir.

Ayak bileği üst üste 2 eklemden oluşur; biri kaval kemiği-tibia ile fibulanın talus ile yaptığı eklem, diğeri topuk kemiği-kalkaneusun talus ile yaptığı eklemdir.

Ayak bileğinde de çok sayıda tendon, ligament ve kas dokusu bulunur. 

ayak bileği anatomisi ile ilgili görsel sonucu

Ayaklar birçok sporda olduğu gibi bisiklet sporu için de çok önemlidir çünkü kalça ekleminden başlayan kuvvetin pedala iletilmesini sağlayan uç noktalardır. 

Kalçadan ayağa kadar olan kemik, kas ve eklemlerin doğru hizalanması etkin ve ağrısız bir sürüş için çok önemlidir. Bunun için de bisiklet ayarlarının size uygun olması gereklidir!

Haftalardır bahsettiğimiz gibi erken ve aşırı yüklenme, ısınma ve soğumaya yeterli önemin verilmemesi de ayak ve ayak bileği sorunlarına yol açabilir.

Bazen ayağın kendi anatomisinden kaynaklanan sorunlar ya da yanlış çorap veya ayakkabı seçimi nedeniyle de ağrı oluşabilir. Dolayısıyla bisiklet ayarları kadar ayak kontrolü ve ayakkabı-kal ayarları da çok önemlidir. Belki basit bir tabanlık, ek bir jel destek kullanımı, ayakkabıyı gevşetmek ya da kallerin yerini değiştirmek gibi basit hamleler ile sorunlar çözülebilir.

Peki bisiklet sporunda en sık karşılaşılan ayak ve ayak bileği sorunları nelerdir?

Sıcak ayak; ayak tabanında yanma ile kendini gösterir. Ayak kökünde ağrı, parmaklarda uyuşma da olabilir. Genelde ayak kökündeki sinirlerin sıkışması sonucu gelişir. Ayakkabıların dar veya fazla sıkı olması ile oluşabilir. 

Ayakta uyuşukluk, hissizlik, iğne batması sık görülen şikayetlerdendir. Genelde ayağın üst tarafında ve 1,2,3 ve 4. Parmaklar arasında görülür. Sebebi ayağın duyu sinirlerine bası olmasıdır.

Her iki şikayette de ayakkabıyı gevşetmek ya da daha geniş bir ayakkabıya geçmek faydalı olacaktır. Aynı ayakkabının uzun süre giyilmesi sonucu tabanlığındaki desteğin azalması da başlı başına bir sebep olabilir, dolayısıyla belli aralıklarla ayakkabı tabanlığını değiştirmek önemlidir.

Ayak dış yanında duyulan ağrı; genelde kallerin ayağın doğal hareketine izin vermemesinden kaynaklanır. Dar ayakkabı kullanımı sonucunda da gelişebilir.

Metatarsalji; ayak kökünde duyulan ağrıdır. Tekrarlayan travma sonrası gelişir. Ayak kontrolü ve doğru ayakkabı seçimi önemlidir. Özellikle yumuşak tabanlı ayakkabılar metatarsalji şikayeti olan kişiler için uygundur.

Sesamoidit; 1.Metatars kemiğinin altında susamsı kemikler bulunur. Tekrarlayan travma sonrası bu kemiklerde enflamasyon ya da kırık gelişebilir. Uygun ayakkabı ya da uygun aksesuar kullanımı şikayetleri azaltabilir.

Plantar fasiit; plantar fasya ayak tabanında önden arkaya uzanan, arkada topuğa yapışan, ayak kavisini destekleyen bir bağ dokusudur. Tekrarlayan travmalar sonucunda enflamasyon oluşarak topuk altında keskin bir ağrı gelişebilir, buna plantar fasiit denir. Sele yüksekliğini arttırmak plantar fasyaya binen yükü azaltacaktır.

Anti enflamatuar ilaçlar, masaj ve top egzersizi plantar fasiit için uygulanabilir.

Aşil tendiniti; ayak bileğimizin arkasında bulunan gastrokinemius kasının topuğa bağlandığı bölge olan aşil tendonunun enflamasyonudur.

Eskilerde önerilen ancak şimdi tamamen terkedilmiş bir yöntem olan pedal çevirirken ayak bileğinin yukarı ve aşağı doğru aşırı bükülmesi aşil tendiniti için önemli bir sebepti.

Günümüzde daha çok aşırı ve erken yüklenme, kallerin önde olması, selenin yüksek olması gibi sebeplerle gelişebilir. Yumuşak tabanlı ayakkabılar metatarsalji için iyi olsa da aşil tendiniti için risktir.

Ayak bileğinin arkasında, aşil tendonunun üzerinde ağrı duyulur. Antienflamatuar tedavi, buz uygulaması ve germe faydalı olabilir. 

Her zaman bahsettiğimiz gibi; uygun ısınma, uygun soğuma, uygun esnetme ve güçlendirme egzersizleri, ayakkabı, çorap, bisiklet gibi uygun ekipman kullanımı, uygun antrenman sistemi ile öncelikle sakatlanmayı engellemek en önemlidir! 

Ancak sürüş esnasında ağrı duyuyorsanız, sorunu bulup çözmeye çalışmalısınız. 

Sorun olduğunu düşündüğünüz şeyi düzeltmenize rağmen ağrı devam ediyorsa ya da ağrı sürüş bittikten sonra da devam ediyorsa mutlaka spor dostu ve bisiklet sporuna aşina bir doktora danışınız.

Mutlu ayaklar☺

Begüm Özüekren Kasapoğlu
Kalp Damar Cerrahı Operatör Doktor

Kocaeli doğum, Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi, Bilim Üniversitesi Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanlık Eğitimi, Siyami Ersek Hastanesi'nde aktif olarak çalışan Begüm Özüekren Kasapoğlu aynı zamanda aktif olarak İTÜ Geliştirme Vakfı Okulları'nda Artistik Yüzme ve Triatlon Takımı Antrenörü, Artistik Yüzme ve Triatlon Hakemi ve 2012'den beri Triatlon Yaş Grubu Sporcusudur.

Yorum Yap