⏱ Tahmini Okuma Süresi: 1,5 dakika ⏱

Böbrekler; su ve sodyum(Na), potasyum(K), magnezyum(Mg), klor(Cl), bikarbonat(HCO₃) gibi bazı elektrolitlerin, glukoz, protein gibi solütlerin atılım ya da geri alımı ile vücutta;

  •  Sıvı-elektrolit ve
  •  Asit-baz dengesini sağlamada

Ürettiği bazı hormonlar sayesinde;

  • Kemik iliğini uyararak kan yapımını arttırmada(eritropoetin-EPO), 
  • Tansiyon kontrolünü sağlamada(renin-anjiotensin-aldosteron sistemi-RAA), 
  • D vitamininin aktiflenmesinde, dolayısıyla da kemik sağlığında(kalsitriol)

rol oynar.

NE KADAR SU İÇMELİYİZ?

Sağlıklı böbrekler için normal bir insanın günde 2-2,5 litre İÇME SUYU tüketmesi gerekir. İÇME SUYUnu vurguluyorum çünkü gerek kilo vermek, gerek ‘ödem atmak’, gerek ‘detoks’ için içilen, içine maydanoz, tarçın, limon, zencefil vs konulan katkılı sular içme suyu yerine tüketildiğinde böbreğin solüt yükünü arttırabilir. Bu sebeple gün içinde bu karışımlardan ne kadar içerseniz, en az aynı miktar kadar da İÇME SUYU içmeniz gerekir. 

Ne Kadar Suya İhtiyacınız Var? Öğrenmek İçin Tıkla!

Spor yapan kişilerde ise içilmesi gereken su miktarı daha da artmalıdır. Bu miktar yapılan sporun süresi, şiddeti, nasıl bir ortamda yapıldığı vs gibi birçok faktöre bağlı olarak değişkenlik gösterebilir.

Yine kilo vermek, şekillenmek için yapılan bazı diyetlerin uzun süreli ve dikkatsiz uygulanması böbreklerde geçici veya kalıcı hasar yaratabilir.

SUPLEMENTLER NASIL KULLANILMALIDIR?

Protein ya da amino asit suplementleri ihtiyaç kadar ve  bol su ile kullanılmalıdır. Bol su içilmez ya da ihtiyaçtan fazla suplement tüketilir ise uzun vadede genetik yatkınlık veya önceden böbrek hasarı olan kişilerde sorun oluşabilir. İllegal suplementlerin diyaliz hastası olmaya götürecek zararlarından bahsetmeyeceğim bile!

Egzersiz böbreklerden normal miktarın üzerinde protein atılımına neden olabilir. Maraton gibi çok uzun süreli egzersizlerde ya da çok yüksek şiddet ve çok yüksek ağırlık gerektiren yıkıcı antrenmanlarda, kaslarda ciddi oranda protein yıkımı olur ve yıkım ürünleri böbreklerden atılır. Bu atılım, fizyolojik sınırlarda ise sorun olmaz. Bol su tüketilip kaybedilen protein yerine konmaya çalışılır, aksi halde protein yıkımı devam eder ve uzun vadede böbrek hasarı gelişebilir. ‘Recovery’ önemlidir!

Spor Öncesi Yapılması Gereken Tetkikler Nelerdir? Hemen Tıkla!

Spor sonrası laktik asit çok artıp kan asit ortama dönüştüğü zaman böbrekler idrarı asitleştirerek kanı alkali hale getirmeye çalışır. 

Dışarıdan bikarbonat alımı sağlıklı böbreği olan bir kişide vücudu alkali hale getirmede kullanılmamalıdır, Na-HCO₃ formunda alındığında fazladan tuz alımı ve tuza bağlı birçok yan etkiye neden olabilir.

Peki biz böbreklerimizin sağlıklı olup olmadığını nasıl anlayacağız? 

  • Aldığımız sıvı kadar sıvı çıkarıyor muyuz?
  • Kanda üre, kreatinin, elektrolitler, 
  • idrarda yoğunluk, pH, protein, eritrosit gibi değerler normal mi?

Herhangi bir anormallik durumunda mutlaka doktora başvurulması gerekmektedir.

Sağlık Konulu Diğer Yazılarımız İçin Tıklayın!
Begüm Özüekren Kasapoğlu
Kalp Damar Cerrahı Operatör Doktor

Kocaeli doğum, Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi, Bilim Üniversitesi Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanlık Eğitimi, Siyami Ersek Hastanesi'nde aktif olarak çalışan Begüm Özüekren Kasapoğlu aynı zamanda aktif olarak İTÜ Geliştirme Vakfı Okulları'nda Artistik Yüzme ve Triatlon Takımı Antrenörü, Artistik Yüzme ve Triatlon Hakemi ve 2012'den beri Triatlon Yaş Grubu Sporcusudur.

    2 yorum

Yorum Yap