⏱ Tahmini Okuma Süresi: 2 dakika ⏱

Tam kan sayımı – hemogram, birçok hastalığın taraması için kullanılan temel tıbbi testlerin başında gelmektedir. 

Tam kan sayımı neden yapılır? Tam kan sayımı ile temelde 3 farklı kan elemanı incelenebilir. 

  1. Kırmızı kan hücresi (alyuvar): Temel görevi dokulara oksijen taşınması ve dokulardan karbondioksidin uzaklaştırılmasıdır. Normal seviyesi cinsiyet ve yaşa göre değişkenlik gösterir. Oksijen taşıyıcı temel protein olan hemoglobin veya kırmızı kan hücresinin oransal ifadesi olan hematokrit seviyesinin düşük olması, anemi veya kansızlık olarak adlandırılırken, yüksek olması ise polisitemi olarak tanımlanmaktadır. 
  2. Beyaz kan hücresi (akyuvar): Temel savunma mekanizmasını oluşturan bu hücreler lökosit, lenfosit, özonofil, bazofil gibi hücrelerden oluşup, virüs, bakteri gibi yabancı hücrelere karşı görev yapan elemanlardır. Aynı zamanda alerji veya kronik inflamasyon gibi durumlarda da sayıca artmış olarak saptanabilirler.
  3. Trombosit (platelet): Kanamanın durdurulması ve pıhtı oluşması bu hücrelerin esas görevidir.

Bu test ile sadece sayısal özellikler değil, üç hücre grubunun da yapı, boyut, konsantrasyon gibi parametreleri ölçülmekte ve bu sayede birçok hastalığın tespiti mümkün olmaktadır.

Spor Öncesi Yapılması Gereken Tetkikler

Anemi, en sık ve yaygın olarak tanı alan hastalık grubunu oluşturmaktadır. Düşük hemoglobin seviyesi basit egzersizden profesyonel atletik performansa kadar ilgili tüm bireyleri olumsuz etkileyebilmektedir. Kişilerde yorgunluk, halsizlik, performans eksikliği gibi şikâyetler izlenebilir.

Demir eksikliği anemisi, en çok rastlanan anemi çeşididir ve kadınlarda daha sıktır. 

Anemi, B12, folik asit gibi vitamin ve bazı minerallerin eksikliğine bağlı da gelişebileceği gibi tiroid hormon eksikliği gibi hormonal bozukluklara bağlı da ortaya çıkabilir. 

Demir preparatları, eksik olan vitamin, mineral ya da hormonun yerine konması ile tedavi mümkün olup egzersiz veya sportif performansın devamlılığı sağlanabilir. 

Beyaz kan hücrelerinin değerlendirilmesi sonucu, enfeksiyon, kronik inflamasyon, romatizmal veya oto-immün hastalıklar, kanser, alerji gibi geniş bir tanı grubunu oluşturan hastalıklarla ilgili bilgi edinilebilir ve gerekli durumlarda ileri tetkiklere başvurulabilir.

Trombosit sayımı, kanama-pıhtılaşma bozukluklarının tespitinde önemlidir. Bunun dışında farklı anemi türlerinde artmış veya azalmış olarak bulunabilir.  

Kan hücresiNormal değerler
Kırmızı kan hücrelerierkek: 4.32-5.72 milyon/mcL
kadın: 3.90-5.03 milyon/mcL
Hemoglobinerkek: 13.5-16.5 g/dL
kadın: 12.0-15.5 g/dL
Hematokriterkek: 38.8-50.0
kadın: 34.9-44.5 
Beyaz kan hücresi4000-10,500 hücre/mcL
Trombosit150,000- 450,000/mcL

Yeni bir egzersiz programına başlamayı düşünen kişiler için programa başlamadan önce, hali hazırda egzersiz yapan veya bir sporu yarışmacı olarak (amatör/profesyonel) icra eden bireyler için sezon başında mutlaka yapılması gereken bir analizdir. 

Olası anormal değerler durumunda ileri tetkik için mutlaka doktora başvurulmalıdır.

Sağlık Konulu Diğer Yazılarımız İçin Tıklayın!
Begüm Özüekren Kasapoğlu
Kalp Damar Cerrahı Operatör Doktor

Kocaeli doğum, Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi, Bilim Üniversitesi Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanlık Eğitimi, Siyami Ersek Hastanesi'nde aktif olarak çalışan Begüm Özüekren Kasapoğlu aynı zamanda aktif olarak İTÜ Geliştirme Vakfı Okulları'nda Artistik Yüzme ve Triatlon Takımı Antrenörü, Artistik Yüzme ve Triatlon Hakemi ve 2012'den beri Triatlon Yaş Grubu Sporcusudur.

Yorum Yap