Bu hafta koşucularda kalça ağrısının en sık sebeplerinden biri olan ve bel fıtığı ile sıklıkla karıştırılan Piriformis Sendromundan bahsedeceğim.

Bu sakatlığı anlayabilmek için piriformis kası ve siyatik sinirin anatomisinden kısaca bahsedeceğim;

Piriformis kası kalçanın derin kaslarından biridir. Kuyruk sokumundan uyluğa uzanır. Kalçanın dışa dönmesini sağlar, kalça eklemini stabilize eder. Koşma, denge koruma ve vücut ağırlığını diğer bacağa aktarabilmek için gereklidir.

Siyatik sinir insan vücudundaki en uzun ve kalın siniridir. Omurilikten 4. Bel omuru seviyesinden çıkar. Birçok kişide piriformis kasının hemen altından geçer ancak farklı varyasyonları da mevcuttur. Kasın altından geçtikten sonra bacağın arkasından aşağı doğru iner ve daha küçük dallara ayrılarak ayakta son bulur.

Siyatik sinir hem hareket hem de his için önemlidir.

Piriformis sendromu piriformis kasının siyatik sinirin üzerine baskı yapması ile oluşur. Anatomik yatkınlık nedeniyle kadınlarda daha sık görülür.

Bel, kalça ve bacakta ağrı olur ve bu ağrı oturmak, yürümek, bacak bacak üzerine atmakla artar.

Bacak arkasına ve ayağa yayılan uyuşma, karıncalanma görülebilir, bu nedenle de bel fıtığı ile karışabilir. Hatta fıtık için tedavi programına alınan insanların bir kısmında sorunun fıtıktan değil piriformis sendromundan olduğu bazı çalışmalarda gösterilmiştir.

Piriformis sendromu %15 yapısal olarak kasın kısa olmasından ya da siyatik sinirin yerleşim farklılıklarından oluşurken %50’den fazlası travma veya bölgesel kan akımının azalması sonucu kasın spazma uğramasından kaynaklanabilir. Omurga ve kas problemleri, yanlış veya ağır egzersiz, ani ve ters hareket, uzun süre oturmak veya aşırı zorlamak sonucu gelişebilir. Piriformis kasında kasılma veya ödem ile altından geçen siyatik sinir sıkışarak ağrı ve his bozukluklarına neden olur.

İki bacak uzunluğunun birbirinden farklı olması, skolyoz, önceden geçirilmiş kalça ameliyatı gibi anatomik nedenlerden de gelişebilir.

Hareketsiz yaşam tarzına sahip olanlarda veya aşırı spor yapan kişilerde görülme sıklığı daha fazladır. Kastaki bir yaralanmanın ardından aniden ortaya çıkabildiği gibi birkaç ay içinde yavaş yavaş da gelişebilir.

Koşucularda sık görülmesinin en önemli nedenleri zayıf kalça, core ve hamstring kasları ve kötü koşu tekniğidir.

Koşuda bacak her yere temas ettiğinde piriformis diğer stabilizatör kaslar ile birlikte çalışarak kalçayı destekler. Destek kaslarının zayıf olması küçük bir kas olan piriformis kasının işini zorlaştırır, kas ödemlenir, kasılır ve syatik sinire baskı yapabilir.

Vücudun piriformis sendromu kaynaklı ağrıları dengelemeye çalışması ile omurga ağrıları, mide ve bağırsak problemleri, baş ağrıları da gelişebileceği gösterilmiştir.

Hemen her sakatlıkta olduğu gibi; doğru ısınma, soğuma, antrenman şiddet ve süresini yavaşça arttırmak, koşu tekniğinin düzgün olması piriformis sendromundan korunmak için önemlidir.

Kalçada ağrı olması durumunda adım aralığını azaltmak, koşu zeminini yumuşak zemin seçmek, koşu yönünü değiştirmek, ayakkabı değiştirmek gibi yöntemlerle ağrının azalıp azalmadığına bakılabilir. Ağrı olmaması durumunda koşuya devam edilebilir ancak ağrı devam ediyor ise mutlaka konu ile ilgili bir ortopedist, fizik tedavi doktoru ya da fizyoterapistle geç olmadan görüşmek çok önemlidir çünkü  ilerleyen vakalarda kas güçsüzlükleri, düşük ayak gibi önemli sağlık sorunları karşımıza gelebilir!

Begüm Özüekren Kasapoğlu
Kalp Damar Cerrahı Operatör Doktor

Kocaeli doğum, Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi, Bilim Üniversitesi Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanlık Eğitimi, Siyami Ersek Hastanesi'nde aktif olarak çalışan Begüm Özüekren Kasapoğlu aynı zamanda aktif olarak İTÜ Geliştirme Vakfı Okulları'nda Artistik Yüzme ve Triatlon Takımı Antrenörü, Artistik Yüzme ve Triatlon Hakemi ve 2012'den beri Triatlon Yaş Grubu Sporcusudur.

Yorum Yap