⏱ Tahmini Okuma Süresi: 4,5 dakika ⏱

Genital sistem kadın ve erkeklerde iç ve dış genital sistem olarak 2’ye ayrılır. Kadınlarda üreme, erkeklerde boşaltım ve üreme fonksiyonları vardır.

Spor yaparken gerek hormon dengesinin bozulması, gerek fiziksel olarak aldığımız zarar her iki cinsiyette de genital sisteme zarar verebilir.

Dayanıklılık, rezistans antrenmanı gibi değişik antrenman tiplerinde hangi hormonun ne kadar arttığına dair yapılan çalışmalar mevcuttur. Tüm bu çalışmaların sonunda eğer dışarıdan herhangi bir hormon ya da benzeri destek maddesi alınmıyorsa vücutta kalıcı bir hormon değişikliğinin gelişmediği gösterilmiştir.

Sağlıklı kadınlarda belli bir düzende gerçekleşmesi gereken menstrüel siklus (regl/adet) yoğun spor ve yeterli beslenememe sonucu vücut yağ oranının belli bir düzeyin altına inmesi ile bozulabilir! Fark edilip tedavisi sağlanmazsa kısırlık, kemik yapı ve kalitesinde bozulma gibi birçok sistemin etkilenebileceği sorunlar ortaya çıkabilir.

Özellikle genç kadınlarda görülebilen düşük enerji seviyesi, sağlıksız kemik yapısı ve menstrüel siklus düzensizliğinden oluşan Female Athlete Triad=Kadın Sporcu Üçlemesine karşı dikkatli olmak gerekir. Bu kişilerde ek olarak yeme bozuklukları da görülebilir.

Yeterince yiyor musunuz?

Böyle sporcuların çevreleri tarafından fark edilmesi ve bir doktora gitmelerinin sağlanması çok önemlidir! 

Kadınlarda görülebilen bir başka sorun, zorlanma ile idrar kaçırmadır. Özellikle elit atletlerde yapılan çalışmalarda bu oranın %25-40 olduğu gösterilmiştir. Doktora başvurulması ile bu sorunla başa çıkma yöntemleri öğrenilebilecektir.

Fiziksel zarardan bahsetmek gerektiğinde ilk akla gelen bisiklet sporunda hem kadın hem erkekte selenin dış genital organlara yaptığı direkt bası sonucu hem damar hem sinir yapılarında geçici/kalıcı hasar meydana gelebilir. 

Sinirlere uygulanan bası sonucunda uyuşukluk, ağrı meydana gelebileceği gibi uygun olmayan sele veya kıyafet seçimi genital bölgede sürtünme ve ısı nedeniyle tahriş veya yara oluşumuna sebep olabilir. Uzun vadede erkekte sertleşme ve boşalma sorunları, kısırlık, kadında zevk alamama ve boşalma sorunları gelişebilir. 

Bu konu ile alakalı olarak kullanılan seleler, sürüş süresi, sürüş pozisyonu, sürüş sıklığı gibi birçok değişkene bakılarak yapılmış çalışmalar mevcuttur.

Birkaç çalışmada genital bölgede gelişen uyuşukluğun ortaya çıkış süresinin kısa olmasının kısırlık riskinin daha yüksek olduğunu gösterdiği bulunmuştur.

Çalışma ve sonuçlarını kısaca özetlemek gerekirse:

Sele kişiye özel seçilmelidir. Kişinin kalça yapısı, kemik açıklığı gibi parametrelere bakılarak önerilmeli ve kişi o selede rahat edebilmelidir.

Bisiklet taytı sürüş zeminine, süresine, hava durumuna uygun olacak şekilde seçilmelidir.

Sürüşlerde ara ara pozisyon değiştirilmeli, mümkünse ayağa kalkılıp genital bölgeden baskı kaldırılmalı, havalanma sağlanmalıdır.

Mümkünse sürüşler kısa süreli olmalıdır☺

Sağlık Konulu Diğer Yazılarımızı Okumak İçin Tıklayın!

Tayt içine iç çamaşır giyilmemesi biz kadınlar için kulağa hiç hijyenik gelmese de genital bölge mutluluğu ve hijyen arasında seçim yapmayı gerektirecek bir konfor sağladığı konusu nettir.

Genital bölgeye ya da taytın pedine sürülebilecek, sürtünmeyi azaltıcı kremler özellikle uzun sürüşler için önerilebilir. 

Triatlon sporu ile beraber bisiklet üzerinde çok vakit geçirmeye başladığım günden beri bulduğum her kadın sporcuya sorduğum ancak aldığım hiçbir cevabın, acımı dindirmediği 8 yıllık bir sürecin sonunda yukarıda yazdığım kısa özete ek olarak ‘ne kadar çok bisiklete binerseniz acıya o kadar alışırsınız’ yazmak ve buna inanmak istiyorum.☺

Selenin özellikle sertleşme ve kısırlık ile ilgili olan çalışmalarının yüz güldürücü noktası verdiği hasarın geri dönüşlü olmasıdır.

Sadece bisiklet sporunda değil başka birçok branşta da erkeklerde kısırlık sorunu gelişebileceği, özellikle uzun koşu ve triatlonun sperm sayı ve hareketliliğinde azalmaya yol açtığını gösteren çalışmalar mevcuttur. Bir çalışmada yüzme sporunun bile kısırlık yapabileceğine dair veriler sunulmuştur.

Erkeklerde prostat sorunlarında kanda artan PSA hormonunun bisiklet sürüşü sonrasında da arttırdığı ancak bu artışın sağlıkla alakalı herhangi bir sorun yaratmadığı, 48-72 saatte normale düştüğü birçok çalışmada gösterilmiştir.

Bisiklet ve koşu sonrasında idrar yaparken yanma veya idrarda hafif bir kan görülmesi mümkündür. Mikro travmalar ve yeterince sıvı alınmaması gibi sebeplerden gelişip antrenman sonrasında bol sıvı alımı ile geçmesi beklenir. Geçmemesi halinde mutlaka doktora danışılmalıdır.

Yüzme sporu ile alakalı olarak kadınlarda daha sık olmak üzere idrar yolu enfeksiyonu görülebilmektedir. Islak mayo ile kalmamak ve genital hijyene makul oranda dikkat etmek korunmak adına önemlidir.

Özellikle hormon içeren ya da hormon yapımını uyaran destek maddelerin kullanımının üreme sistemini negatif yönde etkilediği hatta genital bölgeyi içeren kanserlere yol açtığı bilinmektedir.

Hatta uzun sauna seanslarının bile ısı nedeniyle kısırlığa etkisi gösterilmiştir!

Her zaman her sistem için söylediğim gibi; düzenli egzersiz cinsel sağlık ve üreme sağlığı için de çok faydalıdır. Ancak sporun dozu arttırılıp bir de müsabaka eklenince işin rengi maalesef değişebilmektedir.

Olabilecekleri bilmek, engellemek için elimizden geleni yapmak, başımıza geldiğinde de doktora başvurmak çok önemlidir.

Sağlık Konulu Diğer Yazılarımızı Okumak İçin Tıklayın!

KAYNAKLAR

1. The vicious cycling:bicycling related urogenital disorders; Leibovitch, YoramMor; European Urology 2005

2. Adverse effects of common sports and recreational activities on male reproduction; KushPanara John, M.MastersontLuis; European Urology 2019

3. Sports related male infertility; Kathleen Hwang, Davis Guo; European Urology 2019

4. The female urogenital system and high level sports; Crepin G, Biserte J, Cosson M; Europe PMC 2006

5. Responce of semen parameters to three training modalities; Dianne Vaamonde, Marzo EdirDa, Silva-Grigoletto; Fertility and Sterility 2009

6. Potential inhibitory effect of swimming exercise on the Kisspeptin-GnRH signaling pathway in male rats; Ahmed Hamed, Arisha Amira Moustafa; Theriongenology 2019

7. Cycling, and male sexual and urinary function: Results from a large multinational, cross-sectional study; Mohannad A Awad, Thomas W Gaither, Gregory P. Murphy; The journal of Urology 2018

8. The assosiation between pelvic discomfort and erectil dysfunction in adult male bicyclists; Adithya Balasubramanian, Justin YU, Benjamin N Breyer; The Journal of Sexual Medicine 2020

9. Systematic review and meta-analysis of cycling and erectile dysfunction; Zoe S. Gan, Mark e. Ehlers, Feng-Chang Lin; Sexual Medicine 2020

10. Genital pain and numbness and female sexual dysfunction in adult bicyclist; Daniel R. Greenberg, Yash S. Khandwala, Benjamin N. Breyer; The Journal of Sexual Medicine 2019

11. An observational study of erectile dysfunction, infertility and prostate cancer in regular cyclists; Milo Hollingworth, Alice Harper, Mark Hamer; Journal of Men’s Health 2014

12. Long term low-to-intensive cycling training: Impact on semen parameters and seminal cytokines; Behzad Hajizadeh Maleki, Bakhtyar Tartibian; Clinical Journal of Sports Medicine 2015

13. Menstrual function in sports; Nikolas D. Roupas, Neoklis A. Georgopoulos; Hormones 2011

14. The effects of intense exercise on the female reproductive system; MP Warren, NE Perlroth; Journal of Endocrinology 2013

15. Participation in leanness sports but not training volüme is assosiated with menstrual dysfunction: a national survey of 1276 elite athletes and controls; M K Torstveit, J Sundgot-Borgen; British Journal of Sports Medicine 2005

16. Menstrual disorders in athletes; Leanne M. Redman, Anne B. Loucks; Sports Medicine 2012

17. Female athlete triad: Clinical evaluation and treatment; Stephanie M Chu, Karen E Gustafson, Matthew Leiszler, American Journal of Lifestyle Medicine 2013

18. The female athlete triad; Taraneth Gharib Nazem, Kathryn E. Ackerman; American Orthopeadic Society for Sports Medicine 2012

19. Stress urinary incontinence in female athletes; Heath Amanda, Folan Shauna, Ripa Bridget; Journal of Womens Health Physical Therapy 2014

20. Stress urine incontinence especially in elite women athletes extremely practicing sports; Anna Poswiata, Socha Teresa, Josef Opara; Physiology 2011

21. Sports hematuria; Joseph Abarbanel, Alexandru E Benet, Doy Lask; Journal of Urology 1990

22. Effect of training status and exercise mode on endogenous steroid hormones in men; Jennifer L Copeland, Walter Van Helder; Physilogy 2004

23. Influincing of teh PSA concentration in serum by physical exercise (espesially bicycle riding); Kndermann W, Lehmann V, Hermann M; Europe PMC 2011

24. Rigorous bicycling does not increase serum levels of total and free Prostate Spesific Antigen (PSA), the free/total PSA ratio, gonadotropin levels or uroflowmetric parameters; Tolga Saka, Mustafa Sofikerim, Abdullah Demirtaş; Urology 2009

25. The effect of bicycling on PSA levels: a systematic review and meta-analysis; D Jiandani, A Randhawa, R E Brown; Prostate Cancer and Prostate Diseae 2015

Begüm Özüekren Kasapoğlu
Kalp Damar Cerrahı Operatör Doktor

Kocaeli doğum, Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi, Bilim Üniversitesi Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanlık Eğitimi, Siyami Ersek Hastanesi'nde aktif olarak çalışan Begüm Özüekren Kasapoğlu aynı zamanda aktif olarak İTÜ Geliştirme Vakfı Okulları'nda Artistik Yüzme ve Triatlon Takımı Antrenörü, Artistik Yüzme ve Triatlon Hakemi ve 2012'den beri Triatlon Yaş Grubu Sporcusudur.

    1 Yorum

Yorum Yap