Toplardamarlar vücudumuzdaki dokular tarafından kullanılmış olan kanı kalbe geri götürmekten sorumludur. 

Bacaklarımızdaki toplardamarlar çevredeki kas dokusu ve kendi yapısında bulunan kapakların yardımı ile yerçekimine ters yönde çalışarak kanı ayak parmak uçlarımızdan kalbimize kadar ulaştırılmaya çalışır.

Toplardamarlarımızın yapısında bulunan kapaklar tek yönlü çalışır. Kanın aşağıdan yukarıya doğru gitmesine izin verir, kan geçtikten sonra kapanarak kanın geri kaçmasına engel olur.  

Bacaklarımızdaki toplardamar sistemi yüzeyel, derin ve her iki sistemi birbirine bağlayan perforan-köprü damarlarından oluşmaktadır.

Toplardamarlardaki kapakların herhangi bir şekilde bozulması kanın aşağı yöne doğru geri kaçmasına ve göllenmesine neden olur. Kapak fonksiyonunun bozulması venöz yetersizlik-varis hastalığının sebeplerinden biridir.

Venöz yetersizliğin diğer sebepleri toplar damar sistemindeki gelişme kusurları veya tıkanıklıklardır. Bunlar doğuştan olabildiği gibi sonradan da gelişebilir.

Venöz yetersizliği olan kişilerde sıklıkla bacaklarda şişlik, ağırlık hissi, yorgunluk, ağrı, kaşıntı, kramp, ileri aşamada ise renk değişikliği ve yaralar görülebilir.

Venöz yetersizlik hastalığının gelişme sebeplerinden en önemlisi genetik yatkınlıktır. Doktor, hemşire, öğretmen, aşçı, kuaför gibi ayakta çalışma gerektiren mesleklerde gelişme riski yüksektir. Kilo alımı, uzun süreli kabızlık gibi karın içi basıncının yüksek olduğu durumlar ve hamilelik de venöz yetersizliğin ortaya çıkışını kolaylaştıran faktörlerdendir.

Halk arasında ‘varis’ diye adlandırılan hastalık, ciltteki incecik kırmızı damarlardan parmak kalınlığında damarlara, kozmetik şikayetlerden açık yaralara uzanan bir yelpazede yer almaktadır.

Normal şartlar altında varis tedavisinde ve önlenmesinde özellikle yüzme, yürüyüş, bisiklet ve koşu sporları önerilir. Bacak kaslarının çalıştırılması toplardamarın kanı kalbe iletmesine yardımcı olarak yükünü azaltır.

Ancak özellikle uzun koşu, bisiklet ve ağırlık kaldıran bazı sporcularda spora bağlı olarak varis hastalığı gelişebilmektedir! 

Sporcularda egzersiz ile çalışan kaslara giden kan akımı artar, dolayısıyla atar damar sisteminin etkin çalışması çok önemlidir. Artan kanı kalbe geri götürebilmek için toplardamar sisteminin de etkin çalışması çok önemlidir. Dolayısıyla birçok uzun mesafe koşucusu ve yarış bisikletçilerinde bacak damarlarının fazla belirgin olduğunu görürüz. Bu tamamen fonksiyoneldir, bir hastalık değildir!!!

Ancak sporcuda bacak ağrısı, yorgunluk, ağırlık hissi, kramp gibi şikayetler varsa venöz yetersizlik açısından değerlendirilmelidir.

Çoğunlukla yatkınlığı olan sporcularda kaslara gelen artmış miktardaki kanı yapısı bozulmuş olan toplar damarlar geri götüremez. Bu sporcularda antrenman veya yarış esnasında ağrı, yorgunluk, ağırlık hissi gelişirken egzersiz sonrasında kas kasılmasının sona ermesi ile şikayetler daha da artabilir. 

Mutlaka bir doktora başvurup doppler ultrason ile damar yapıları izlenmelidir.

Venöz yetersizlik tanısı alması durumunda egzersiz esnasında doktor tarafından önerilen varis çorabı/egzersiz çorabı giyilmesi hem şikayetleri azaltacak, hem performansı arttıracak hem de hastalığın ilerlemesini engelleyebilecektir.

Fonksiyonel toplardamar genişlemesi ve venöz yetersizliğin ayrımı, venöz yetersizlik var ise tedavi yöntemleri ve yaşam tarzı önerileri için lütfen doktora başvurunuz☺

Begüm Özüekren Kasapoğlu
Kalp Damar Cerrahı Operatör Doktor

Kocaeli doğum, Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi, Bilim Üniversitesi Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanlık Eğitimi, Siyami Ersek Hastanesi'nde aktif olarak çalışan Begüm Özüekren Kasapoğlu aynı zamanda aktif olarak İTÜ Geliştirme Vakfı Okulları'nda Artistik Yüzme ve Triatlon Takımı Antrenörü, Artistik Yüzme ve Triatlon Hakemi ve 2012'den beri Triatlon Yaş Grubu Sporcusudur.

Yorum Yap