Bu hafta yine koşucularda sık görülen bir sakatlık olan iliotibial bant sendromundan (IT Bant sendromu) bahsedeceğim.

IT bant leğen kemiğinin dış kısmından dizin dış kısmına doğru uzanan, tibia kemiğinin dış kısmına yapışan güçlü, kalın fibröz bir banttır.

Tensor fasia lata, gluteus medius ve gluteus maksimusun devamından oluşur.

Tibianın dış kısmına yapışmadan önce diz kapağına doğru uzanan ayrı bir bölüm verir.

Dizin hareketlerine yardımcı olduğu gibi kuadriseps kası ile birlikte çalışarak dizin stabilizasyonunu da sağlar.

IT bant uzun seyri boyunca herhangi bir kemikle temasta olmadığı için dizin hareketi ile birlikte kendi de öne ve arkaya doğru hareket edebilir.

IT bant sendromunun tam olarak nedeni bilinmese de hareketi esnasında femurun dış çıkıntısına sürtünmesi sonucu gelişebileceği düşünülmekte.

Bir diğer teori ise diz 20-30 derece bükülü pozisyondayken IT bandın geçtiği bölgedeki kan damarları ve sinirlerin sıkışarak IT bant sendromuna neden olduğudur.

IT bant sendromundaki sorun IT bandın bağlandığı dizin dış tarafındaki yağ dokusunun enflamasyonu ve buna bağlı ağrı gelişmesidir.

IT bant sendromunun en sık nedenleri hemen her sakatlıkta olduğu gibi erken ve fazla yüklenmek, yanlış teknik, yetersiz ısınma ve soğumadır.

Bisikletçilerde ayak parmakları içe dönük bir şekilde sürüş, atletlerde adım açıklığı fazla olacak şekilde koşu da IT bandın zorlanmasına neden olabilir.

Yine alt ekstremitedeki anatomik dizilim sorunları, diz ve ayak bileğindeki rotasyonlar, diz fleksiyon ya da ekstansiyonunun güçsüzlüğü, kalça abdüktörlerinin zayıf, addüktörlerinin güçlü olması, IT bandın gerginliği, zayıflığı veya kısalığı, kas gücünde dengesizlik, farklı bacak boyları, uygun olmayan ayakkabı ya da uygun olmayan zeminde antrenman yapmak, hep aynı yöne doğru koşmak sonucu da IT bant sendromu gelişebilir.

IT bandın gerilmesi genelde çevredeki kasların da daha hassas olmasına neden olarak şikayetleri arttırabilir.

IT bant sendromunun ağrısı çoğunlukla dizin dış kısmında, yanıcı ve keskin karakterdedir. Kalçanın dış tarafında hatta tüm uyluğa yayılacak şekilde de duyulabilir.

Başlarda ağrı koşu sonrası ortaya çıkar. Antrenmana devam edilmesi durumunda koşu sırasında gelişmeye başlar ama koşu mesafesi ya da hızını etkilemez. İlerlerse  ağrı artar ve koşu etkilenmeye başlar. Daha ileri seviyelerde günlük hayatta hatta bazen istirahatte de ağrı duyulabilir.

Dizin dış tarafında şişlik ya da çıtlama gibi bir ses de olabilir.

Özellikle yokuş aşağı ya da merdiven aşağı yürümek ile ağrı artar.

Hamstring kaslarında gerilme, dizde dış yan bağ hasarı, patellofemoral ağrı sendromu, torakanterik bursit, eklem rahatsızlıkları, myofasyal ağrı sendromu gibi rahatsızlıklar IT bant sendromu ile karışabilir.

Dizinizin dış tarafında ağrı duymanız durumunda öncelikle antrenman yoğunluğu ve süresini azaltmalı, koşulan zemine dikkat etmeli, hep aynı yönde koşuyor ise ters yöne doğru koşu denemeli, yokuş aşağı koşu veya merdiven aşağı inmekten kaçınmalısınız.

Tüm bunları deneyip hala ağrı duyuyorsanız mutlaka spor dostu bir ortopedist, fizik tedavi doktoru ya da fizyoterapiste danışmalı, kendi kendinize ağrısız koşu yolları arayarak başka bölgelerin sakatlanmasına neden olmamalısınız😊

Begüm Özüekren Kasapoğlu
Kalp Damar Cerrahı Operatör Doktor

Kocaeli doğum, Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi, Bilim Üniversitesi Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanlık Eğitimi, Siyami Ersek Hastanesi'nde aktif olarak çalışan Begüm Özüekren Kasapoğlu aynı zamanda aktif olarak İTÜ Geliştirme Vakfı Okulları'nda Artistik Yüzme ve Triatlon Takımı Antrenörü, Artistik Yüzme ve Triatlon Hakemi ve 2012'den beri Triatlon Yaş Grubu Sporcusudur.

Yorum Yap