Bisiklet sporunda diz ağrıları ile başladığımız seriye kalça ağrıları ile devam ediyoruz.

Kalça eklemi femur- uyluk kemiği ve pelvis- leğen kemiği arasında bulunan vücudun en büyük eklemidir. 

Esas görevi yük taşımak ve vücut sabitliğini sağlamaktır. Top-soket tipi bir eklem olduğu için geniş hareket planı mevcuttur. 

Her eklemde olduğu gibi kalça eklemini de destekleyen birçok yapı bulunur.

Bisiklet sporu hemen hemen tüm vücut kaslarının kullanıldığı bir spordur ama kalça ve bacak kaslarının kullanımı daha belirgindir. Kalça bölgesinde derinde ve yüzeyde birçok kas bulunur;

Pedal çevirmenin güç ve toparlanma fazında kullanılan belli başlı kaslar aşağıdaki görüldüğü üzere oldukça çeşitlidir.

Bisiklet sporu sağlık için yapıldığında tüm kas ve eklemler için faydalıdır ancak aşırı ve erken yüklenme, aşırı kullanma durumlarında eklem ve kaslar zarar görebilir.

Bisiklet sporunda kalça ağrısı kalça ekleminin kendisinden ya da kalça kasları, myofasyal tetik noktalarından kaynaklanabilir.

Intrinsik olarak adlandırılan bu ‘bize ait’ nedenler dışında extrinsik olarak adlandırılan uygun olmayan bisiklet ayarları, uygun olmayan antrenman programı, aşırı veya erken yüklenme sonrasında da kalçada ağrı gelişebilir.

Bazı sık görülen kalça ağrısı sebepleri; dengesiz kas gücü dağılımı, iliopsoas tendiniti, tendinopati, bursit, snapping hip- çatırdayan kalça sendromu, impingement- kalça sıkışması sendromu, eklem kıkırdaklarında yırtıklar, myofasyal ağrı sendromu, priformis sendromudur.

  • Birçok sporda, birçok vücut bölgesinde sakatlanmanın sebebi uzun süreli tekrarlayan hareket, aşırı ve erken yüklenme, kaslar arası güç dengesizliğidir.

Bisiklette kalça eklemi tam açılmadığı için kalça fleksörleri kısa kalır, güçlüdür. Arka grup kaslar ise zayıflar. Bu dengesiz kas gücü ağrıya ve sakatlanmalara neden olabilir.

  • İliopsoas tendiniti: Psoas ve iliacus kasından oluşur. Belin sabitlenmesi için çok önemli olan bu kaslar aynı zamanda derin core kaslarıdır ve kalça ekleminin fleksiyonu denen dizin yukarı çekildiği hareketten sorumludur.

Aynı hareketin uzun süre tekrarlanması, aşırı ve erken yüklenme ile gelişebilir. 

Kalça ekleminin ön tarafında ağrı olur. İlerlemesi durumunda tendinopati gelişebilir. 

  • Bursit: Tüm vücutta olduğu gibi kalçada da koruyucu, içi sıvı dolu kesecikler, bursalar vardır. 

Aşırı ve erken yüklenme veya aşırı kullanma sonrasında buralarda enflamasyon gelişebilir.

Bursitte kalça ekleminin ön tarafında ağrı, ağrılı veya ağrısız çatırdama, klik sesi, oturulan yerden kalkarken ya da uzun oturuşlarda ağrı, kalçada güçsüzlük hissi duyulabilir.

  • Snapping hip- Çatırdayan kalça sendromu: Hareket ederken herhangi bir tendonun kemiği çaprazlaması sonucu ya da eklemde hasar sonucu kalçadan ses gelebilir. Bazen bu ses dışardan bile duyulabilir. 

Ağrı her zaman olmaz. Olduğunda tendonun olduğu bölgede ağrı, hareket kısıtlılığı gelişebilir.

  • Impingement- Kalça takılma sendromu: Kalça eklemindeki kıkırdak yapıların tekrarlayan travmalar sonucu bozularak kalça ekleminin hareketini bozmasıdır. Kasık ortasında ağrı, kalça hareketlerinde kısıtlılık görülebilir, bazen kalçadan hareket ile ses gelebilir.

Yine uzun süreli tekrarlayan hareket, travma sonrası eklem kıkırdaklarında yırtıklar gelişebilir.    

Ağrı, hareket kısıtlılığı ve bazen kalçada hareket ile ses gelişebilir.

  • Myofasyal ağrı sendromu: Kaslarda gelişen bölgesel ağrıdır. Normal popülasyonda %12 görülür. Vücuttaki hemen bütün kas gruplarında görülebilir. Kalçada görüldüğünde, ilgili kaslarda tetik noktalar görülür. Bu bölgelerde kan akımında lokal azalma olduğu, kan akımın azalmasına bağlı olarak kas spazmı geliştiği ve spazma bağlı kan akımında azalma döngüsü olduğu düşünülmektedir. 

Uzun süreli tekrarlayan hareketler, travma, duruş bozuklukları, aşırı kas zorlanmaları sonucu gelişebilir. Ağrı, hareket kısıtlılığı olur.

  • Priformis sendromu: Priformis kası ve siyatik sinir çok yakın komşuluktadır;

Priformis kasının siyatik sinire bası yapması priformis sendromudur. Priformis kasındaki myofasial tetik noktasının aktive olması, kasın aşırı gelişmesi, enflamasyonu, travma sonrası ya da priformis kasının ya da siyatik sinirin anatomik değişkenlikleri bu sendroma sebep olabilir.  

Bacağa vuran ağrı olur. Bu ağrı uzun süre oturmak ya da uzun süre ayakta durmak ile artar. Bel fıtığı ile çok sık karışır hatta bel fıtığı düşünülen hastaların %4-5’inde Priformis Sendromu mevcuttur.

  • Nadiren görülse de akılda bulundurulması gereken başka bir sebep de damarsal problemlerdir.

Uzun süre selede oturma, özellikle öne kapalı sürüşlerde atar ve toplar damarlarda dolaşım bozukluğu, buna bağlı olarak da ağrı, uyuşukluk, güç kaybı gelişebilir.

Etkili esnetme, dengeli güçlenme ve kişiye uygun bisiklet ayarı ile birçok sakatlığın gelişmesi önlenebilir, gelişen sakatlıkların da uygun esnetme, güçlenme programı ile en kısa zamanda iyileşmesi sağlanabilir.

Kalçanızda bisiklet sürüşü esnasında ağrı duyarsanız öncelikle bisiklet ayarlarınıza baktırınız. Bisiklet ayarı yapılmasına rağmen ağrı devam ediyorsa, sürüş sonrasında ağrı devam ediyorsa, kalçadan ses geliyorsa mutlaka sporcu dostu bir ortopedist, fizik tedavi doktoru ya da fizyoterapist ile görüşünüz.

Ve unutmayınız; yaptığımız tüm sporlarda sadece en çok kullanılan kasları değil tüm kasları dengeli çalıştırmak ve esnetmek sakatlıkları önlemek için önemlidir.

Sakatlıkları oluşmadan engelleyebilmek yapmamız gereken en önemli şey olduğuna göre;

‘Ben bisikletçiyim niye yoga/pilates/yüzme… yapayım!’ demeyin lütfen☺

Begüm Özüekren Kasapoğlu
Kalp Damar Cerrahı Operatör Doktor

Kocaeli doğum, Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi, Bilim Üniversitesi Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanlık Eğitimi, Siyami Ersek Hastanesi'nde aktif olarak çalışan Begüm Özüekren Kasapoğlu aynı zamanda aktif olarak İTÜ Geliştirme Vakfı Okulları'nda Artistik Yüzme ve Triatlon Takımı Antrenörü, Artistik Yüzme ve Triatlon Hakemi ve 2012'den beri Triatlon Yaş Grubu Sporcusudur.

Yorum Yap