Koşucularda “Medial Tibial Stres Sendromu(MTSS)” veya diğer adıyla “Shin Splint”, diz ve ayak arasında, bacağın ön yüzündeki ağrı ile semptom verir. Ağrı Tibia(kaval) kemiği üzerindedir, uzun ve şiddetli koşu antrenmanlarında tetiklenir, tedavisi uzun zaman alabilir. Buradaki en önemli konu, hasarın hangi kompartmana(ön-arka-yan bölgeler) ait olduğunun spor dostu bir hekim tarafından teşhis edilmesidir.

MTSS  genelde uzun mesafe koşucularında görülür.  Diğer MTSS görülebilen aktiviteler arasında zıplama içeren basketbol, sprinter, dans, jimnastik sporu yapanlar bulunabilir. Ayağın pronasyon pozisyonunda olması, aşırı kalça hareketi ile koşmak, yüksek vücut kitle indeksi, daha önceki koşu sakatlanması bulunması da MTSS’yi tetikleyebilir.

MTSS gelişen kişilere, spor dostu bir hekim tarafından teşhis konulduktan sonra fizyoterapistler ağrısız hareketin sağlanması, terapatik egzersizleri öğretmek ve tekrar sakatlanmanın önlenmesinde yardımcı olurlar.

Zorlanmanın olduğu kasları hatırlatalım,

  • M.Tibialis Posterior
  • M. Soleus
  • M. Fleksor Digitorum Longus

Bu kasların ayrı ayrı rahatlatılması özel bir program gerektirir. Ek olarak tüm bacağın rahatlatılması, düzenli olarak antrenman öncesi ve sonrası yapılacak fasya gevşetme terapileri ve her antrenman sonrası yapılacak recovery(toparlanma) fazının ihmal edilmemesi ile mümkündür.

  • MTSS’den Korunmak için özetlersek :
    • Tek tek kasların rahatlatılması (manuel yöntemlerle)
    • Tek tek kasların eksentrik olarak (yüklemeden) gevşeme amaçlı çalıştırılması(PNF Teknikleri ile olur)
    • Fasya Gevşetme Terapisi (Her antrenman öncesi ve sonrası)
    • Recovery = Toparlanmanın tüm basamaklarının uygulanması (Her antrenman sonrası) Toparlanma fazı detayları daha önceki blog yazılarımızda mevcuttur.

Eğer MTSS gelişmişse Tibia kemiğinde her kemikte bulunan “Periost” denilen zar ve altındaki doku hasar almış demektir. Yani kemiğinizi şöyle düşünecek olursanız;  tahtaya çekiçle vurduğunuzda tahtanın içine çöken/giren kısım gibi,

MTSS’de kemikte bu içine çökme değilde, kemik ve zarında(periostta) şişme, inflamasyon olur, buraya yapışan kaslar spazma girer, antrenmanı bölecek kadar ağrı yaratır. Shin Splint (=MTSS) denilen koşucu bacağı sakatlanması gerçekleşmiş olur. Bunların nedeni kasların çekiş açısındaki değişiklik ve şiddetli yüklenmeler, yetersiz toparlanma fazı uygulamalarıdır.

Peki MTSS Gelişince Neler Yapacağız?

  • Erken Dönemde Yapılacaklar :
    • Arıyı arttırıcı aktiviteden veya egzersizden kaçınmak
    • Günde 1-3 kez 5-10 dakika buz uygulamak
    • Ağrılı bölge çevresindeki kasları nazikçe germek için egzersizler yapmak
    • Etkilenen bacak kaslarını bantlamak (lenf geri dönüşü yönünde bantlama önerilir)
    • Aquaterapi ayak, ayak bileği ve calf kasları sakatlıklarında çok etkilidir(su içinde yürümek bile yeterli olabilir, tercihen soğuk su).
  • Yaralı dokunun uygulamalı masajı (çok nazik olunmalıdır)
  • Zayıf kasları güçlendirmek (fizyoterapistinizden terapatik egzersizleri, personal trainer’ınızdan ağrısız dönemde kas yükleme egzersizlerini öğrenebilirsiniz)
  • Alt bacaktaki stresi azaltmak için kalça rotasyonu, kalça abdüksiyonu (bacağı diğer bacaktan uzaklaştırma) ve kalça ekstansiyonu (bacağı vücudunuzun arkasından kaldırma) kuvvetini artıran egzersizler
  • Ayak tabanı (ayak kemerinin, arkının) aşırı yayılmasını (düzleşmesini) azaltmak için kavis ve Calf kası gücünüzü artıran egzersizler önerilir.
  • Tedaviniz ayrıca şunları içerebilir:
    • Calf(baldır) ve ayağa ait tüm kaslar gerilmeli
    • Squat egzersizleri veya topuk kaldırma (tek ayak durma egzersizleri, tek ayak parmak ucu kalk in)
    • Sıçrayan sporcular için değiştirilmiş kalkış ve iniş teknikleri
    • Yürüme ve koşma sırasında değiştirilmiş bacak ve ayak kontrolü
    • Yürürken veya egzersiz yaparken daha iyi destek sağlayan ayakkabı önerileri
    • Fizyoterapistiniz, ayaklarınız çok fazla düzleşirse veya ayak kaslarınız zayıfsa, ayak kemerini destekleyen ortez veya ayakkabı eklerini önerebilir(ayak analizinize göre olmalı).
    • Güvenilir kaynaklardan egzersizler ağrı sınırında(ağrıyı çoğaltmadan) yapılmalıdır

MTSS’de Güncel Tedaviler:

  • Tecrübelerimden ve bilimsel araştırmalardan toparladığım verilere göre periostun iyileşmesine katkıda bulunurken, düşük şiddette, recovery (toparlanmayı) ihmal etmeden antrenmanlara devam  etmek önemlidir. Eğer antrenmalar düşük şiddette yapılsa bile iyileşme cevapları alınamıyorsa istirahat ve doğru fizyoterapi çok önemlidir.
  • Periost’un iyileşmesi çok yavaş olsa da mümkündür. Periost çevresi dokuların, derin faysal terapilerle manuel olarak rahatlatılması ancak tecrübeli spor fizyoterapistleri tarafından mümkündür. Daha çok kullanılan yöntemler lenf drenaj yöntemlerinin, alt ekstremiteye lokal veya genel olarak uygulanmasıdır. Fizyoterapistiniz bölgeye uygun yöntemi seçecektir.
  • Göz ardı edilen bir başka yöntemde, akupuntur noktaları ve vücut meridyenleri üzerine, acupressure(parmakla veya cihazla basınç), akupuntur  veya kuru iğneleme teknikleri(doktor eşliğinde tavsiye edilir), genel vücut meridyen masajı(cihaz ile veya manuel terapi eğitimi almış diplomalı ve sertifikalı fizyoterapistler tarafından yapılması) önerilir. Sadece lokal gibi görünen MTSS iyileşme hızını arttırmak için tüm vücut sistemi uygun şekilde desteklenmelidir.
  • Bunların yanı sıra elektroterapiden derin ajanlar ile kemik zarı dediğimiz, kemik ile kas/tendon/ligament buluşma yeri olan periost çevresi iyileşmesi desteklenebilir. Bu elektroterapi yöntemleri; kısa dalga diatermi, mikrodalga diatermi, ultrason ve son yıllarda diğer ülkelerde doku rejenerasyonunda sıklıkla kullanılan Manyetik Alan Tedavisine yönelik pratik cihazların, medikal profesyoneller(doktor, fizyoterapist) eşliğinde uygulanmasıdır.

Son olarak kendimde germeyi çok sevdiğim ve koşucularda/triatloncularda hep unutulan Tibialis Anterior kasını da nazikçe germenizi ve kendiniz masaj yapıyor iseniz, alt bacak kaslarınızın anatomisine uygun kas-kemik birleşim yerlerine nazikçe basınçlar uygulamanızı öğrenmenizi öneririm.

Deniz Alkan
Uzman Fizyoterapist | Website

2000 yılında Hacettepe Üniversitesi Yüksek lisans mezunu olan Uzm. FZT. Deniz Alkan, fizyoterapinin her şeyi 20 yıldır aktif olarak çalışmaktadır. Özellikle spor fizyoterapi çalışmaları çalışmalarına sağlıklı yaşam antrenörlük eğitimini. Ülkemizde az bulunan test ve egzersiz sistemlerini kullanma becerisi ve pek çok spesifik kurs eğitimlerini düzenlemek uygulayabilmektedir. Sporun her türlü karşı ilgi ve sevgi ile araştırmalarına devam edilir. Samsung kutalararası boğaziçi yüzme yarışlarında boğazı geçen Antalyalı bir açık deniz yüzücüsüdür.

Yorum Yap