Bu hafta koşucu dizi yani patellofemoral ağrı sendromundan bahsediyor olacağım.

Diz ekleminden daha önce yüzme ve bisikletteki sakatlıklarda bahsetmiştim ama kısa bir tekrar ve küçük eklemelerden zarar gelmez😊

Diz, femur (uyluk) ve tibia (kaval) kemikleri arasında, menteşe biçimli bir eklemdir. Önde patella (diz kapağı) tarafından korunur.

Patellanın femur kemiği ile yaptığı patellofemoral eklem de vardır.

Femur ve tibia arasında içte ve dışta olmak üzere 2 adet, menisküs adı verilen kıkırdak yapılar bulunur. Kemiklerin birbirine uyumu, eklemin sabitlenmesi, dize binen yükün orantılı dağıtılması ve emilmesinden sorumludur. Menisküsler zarar gördüklerinde onarılamazlar.

Diz ekleminde birçok bursa bulunur. Bursalar diz eklemini oluşturan yapıları destekler.

Dizin iç, dış, ön ve arkasında 4 adet bağ bulunur. Medial, lateral, anterior ve posterior kollateral ligamentler. Bu ligamentler dizin sabitlenmesinde çok önemlidir.

Dizin sabitlenmesini sağlayan bir başka yapı ise kaslardır.

  • Kuadriseps- ön grup, 4 başlı kas
  • Hamstring- arka grup, 3 başlı kas
  • Gastrokinemius- alt bacak arka grup
  • 2 başlı kas

dizi destekleyen başlıca kaslardandır.

Patellofemoral ağrı sendromu diz eklemi ya da komşu yumuşak dokulardan kaynaklanabilen, koşucularda sık görüldüğü için koşucu dizi adını almış, çoğunlukla dizin ön tarafında hissedilen bir ağrıdır.

Kadın koşucularda %19-30, erkek koşucularda %13-25 sıklıkta görülen bu ağrının dize bükülmüş haldeyken yük binmesi sonucu oluştuğu düşünülüyor.

Diz çevresinde, dizin hareketine yardımcı olan bağ, yağ dokusu ve bursaların dize ekstra yük bindiğinde etkilenmesi ve enflamasyonu sonucunda ağrı oluşur.

Diz veya çevresindeki kemik, tendon, kıkırdak gibi dokularda ciddi bir hasar yoktur.

Diz ekleminin aşırı kullanılması, aşırı yüklenme, direk travma, kas zayıflıkları ya da kas kuvveti dengesizlikleri nedeniyle gelişebilir.

Anatomik veya biyomekanik nedenlerle patella kemiğinin hizalanma bozukluğu da patellofemoral ağrı sendromuna neden olabilir.

Dizin hiperekstansiyonu- aşırı geri esnemesi, O ya da X bacak, içe veya dışa basma, kas gücü dengesizlikleri, kuadriseps güçsüzlüğü, hamstring, gastrokinemius ya da IT bandda gerginlik, kalça eklem ya da kas sorunları patella kemiğinde hizalanmayı bozabilir.

Son zamanlarda yapılan bazı çalışmalarda bu hizalanma bozukluğunun patellofemoral ağrı sendromuna neden olmadığı gösterilmiştir.

Özellikle merdiven inme, çıkma, squat gibi dizin bükülme hareketlerinde ağrı olur.

IT Band, patellar tendinit, orteoartrit, iç menisküs yırtığı, popliteal kist, ACL veya PCL yırtıkları, kalça ve belden kaynaklanan ağrılarla karışabilir.

Ağrı genelde diz kapağının ön tarafında hissedilir, dinlenmekle geçer. Uzun süre dizler kırık oturma ile ağrı şiddetlenebilir. Diz kapağı dokunmakla hassastır. Dizi kırıp açtığımızda klik sesi duyulabilir.

Altta yata ciddi bir mekanik problem olmadığı için uygun bir tedavi ile patellofemoral ağrı sendromundan tamamen kurtulunabilir ancak ağrı başlangıcı itibariyle tespit edilip tedavi edilmezse kronikleşebilir!

Dizler vücudumuz için sadece spor amaçlı değil, tüm hayatımızı kaliteli bir şekilde yaşamamız için çok önemlidir! Dolayısıyla öncelikle diz sağlığımızı korumalı, sakatlanmalardan uzak kalmaya çalışmalı, sakatlanma durumunda ise geç kalmadan spor dostu bir uzmana danışarak, geç kalmadan tedaviye başlamalıyız.

Begüm Özüekren Kasapoğlu
Kalp Damar Cerrahı Operatör Doktor

Kocaeli doğum, Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi, Bilim Üniversitesi Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanlık Eğitimi, Siyami Ersek Hastanesi'nde aktif olarak çalışan Begüm Özüekren Kasapoğlu aynı zamanda aktif olarak İTÜ Geliştirme Vakfı Okulları'nda Artistik Yüzme ve Triatlon Takımı Antrenörü, Artistik Yüzme ve Triatlon Hakemi ve 2012'den beri Triatlon Yaş Grubu Sporcusudur.

Yorum Yap